Vandaag, 25 november is het Dag tegen Geweld op Vrouwen. Het is er altijd al geweest, maar we mogen niet accepteren dat het blijft bestaan. Rasha (42) komt uit Irak, en maakt het haar missie vrouwen verder te helpen.
Rasha komt uit Irak, en woont bijna vier jaar in Sint-Lambrechts-Woluwe. Ze heeft één zoon. Ze is burgerlijk ingenieur en haar diploma is intussen gelijkgesteld. Ze zet zich hiernaast in als vrijwilliger. Ze leerde FMDO* kennen op een infomarkt voor vrijwilligerswerk. Toen ze over het project hoorde, voelde ze meteen een klik. Ze wist dat ze ervoor wilde gaan. Ze volgde een opleiding tot Vrouwenambassadeur** bij FMDO, waar ze in augustus 2026 haar eerste spelmoment begeleidde. “Het was spannnend, maar ik keek er ontzettend naar uit,” zegt ze. “Het is mijn droom om andere vrouwen te helpen.”
In Rasha’s geboorteland hebben vrouwen onvoldoende rechten. Toen ze naar België kwam, merkte ze dat vrouwen met en zonder migratieachtergrond niet op de hoogte zijn van hun rechten. Rasha wilde altijd al betekenis brengen, en ondersteuning bieden. In Irak probeerde ze, maar het bleek uitdagend: er waren weinig kansen om vrouwen écht te helpen. “Hier heb ik een grotere kans,” zegt ze. “Ik ben er, is het minste wat ik kan zeggen tegen vrouwen. Aanwezigheid is vaak al een grote steun.”
Toen Rasha hier aankwam, had ze geen geldige verblijfspapieren en kon ze geen beroep doen op sociale ondersteuning. Zo kwam ze terecht bij Nasci (ondersteunende organisatie voor alleenstaande moeders in kansarmoede). Hier gaat ze iedere week naartoe. Omdat Rasha merkte dat school onvoldoende was om de taal te leren, zocht ze naar activiteiten buiten de klas. Ze ging naar Conversatietafels*** in Muntpunt, en nam deel aan activiteiten in Huis van het Kind (ontmoetingsplaats voor ouders die ervaringen willen uitwisselen).
“Brussel is een grote stad, en het is moeilijk om te weten waar je terecht kan.”
Rasha’s voornaamste wens is om vrouwen op de hoogte te brengen van waar ze terecht kunnen. Ze geeft aan dat veel vrouwen dit niet weten. “Het is belangrijk om verschillende organisaties te kennen die vrouwen kunnen helpen,” zegt ze. “Brussel is een grote stad, met verschillende talen; het is niet evident.”
Het probleem zit ook in de manier waarop sommige organisaties werken. Ze reageren niet altijd even goed of zijn niet altijd consequent. Daardoor ontstaat soms wantrouwen. Rasha spreekt over een vrouw die ze kent, die thuis geweld doormaakt. “Toen ik vertelde dat ze bij FMDO mensen kan leren kennen, nam ze uiteindelijk contact op en kreeg ze een warm onthaal.”
“In Irak is er een wet dat tienermeisjes kunnen trouwen, en kinderen kunnen krijgen, vanaf negen jaar, zelfs.”
Rasha legt uit dat er voor vrouwen in Irak vele moeilijkheden zijn. Wanneer een vrouw hulp vraagt, negeren ze het, of haar familie accepteert het niet. Ze willen het gesprek niet aangaan. “Onze overheid staat aan de kant van de mannen,” vertelt Rasha. Wanneer een vrouw door een scheiding gaat, en kinderen heeft, kan en mág ze niet alleen wonen. Ze moet teruggaan naar haar familie.
Er is een wet dat tienermeisjes kunnen trouwen, en kinderen kunnen krijgen, vanaf negen jaar, zelfs. “De familie maakt het meisje klaar om goed te zijn, en een goede man te vinden. Ze maakt haar klaar om te gehoorzamen, aan haar familie, de samenleving, en haar toekomstige man. Het meisje heeft geen keuze.” Sommige families willen hun dochters rechten geven, zodat ze sterk worden, gaan studeren, en een beroep uitoefenen. “Dit is jammer genoeg de minderheid,” zegt Rasha.
Rasha vertelt over haar moeder, die in nog moeilijkere tijden leefde. Toen aanvaardden veel mensen de onderdrukking in het Midden-Oosten, zagen ze dit als normaal en spraken ze er weinig over. Dankzij sociale media brengen mensen deze problemen nu steeds vaker onder de aandacht. Rasha speelt hierop in met een eigen kanaal, bedoeld voor vrouwen in Irak.
“Mijn pagina betekent vertaalt ‘Het lijden van een vrouw in het Midden-Oosten’,” zegt ze. “Ik deel er geschreven informatie en vertel verhalen over vrouwenrechten en geweld op vrouwen. Bovendien vertaal ik de Belgische actualiteit naar het Arabisch.”
Over vrouwen met een migratieachtergrond in België erkent Rasha dat ze zich in een lastige situatie bevinden. “Ze leven vaak in een gesloten gemeenschap, zoals in hun thuisland,” zegt ze. “Op die manier krijgen ze niet te zien hoe het anders kan.”
“Het is een grote stap om je stem kenbaar te maken, maar we moeten aan échte oplossingen werken.”
Er is weinig dat de vrouw wél mag in Irak, lijkt het. Vrouwen mogen niet alleen reizen. Ze mogen geen mannelijke vrienden hebben. Ze mogen niet fietsen. Autorijden mogen ze, want de auto bedekt het lichaam. Wandelen mág, maar het is gevaarlijk. “Er zijn veel mannen die vrouwen aanspreken of zelfs lastigvallen,” vertelt Rasha. “Ik kom uit Bagdad, en daar valt het mee, maar in andere steden gebeurt het vaak.”
Sommige vrouwen accepteren de onderdrukking liever dan er tegenin te gaan. Dit is begrijpelijk; ze geloven in het goede, in het feit dat ze bescherming krijgen. Maar de grens tussen bescherming en controle is flinterdun. “Wanneer ik zeg dat er vrouwen zijn die thuis in een gevangenis leven, zijn er vrouwen die dit tegenspreken,” vertelt Rasha. “Ze geven aan dat het in hun familie goed is. Het gaat niet om individuele families, het gaat om de rechten van alle vrouwen. Dat het bij iemand goed is, betekent niet dat het elders goed is.”
Dankzij de opkomst van sociale media spreken meer en meer vrouwen open over wat er gebeurt in Irak en kaarten ze aan dat ze het niet accepteren. Ze komen steeds meer op voor hun rechten, al vraagt het een heleboel moed. “Eén dag per jaar organiseren vrouwen een fietsmarathon en yoga in het park,” vertelt Rasha.
Geweld tegen vrouwen is spijtig genoeg niet nieuw: het gebeurde altijd al, en het blijft gebeuren. “Ik wil vrouwen met een migratieachtergrond helpen,” zegt Rasha. “Vooral jongere vrouwen, omdat zij, meer dan oudere vrouwen, een kans hebben hun visie te veranderen.”
Ook vrouwen in België wil ze helpen, omdat vrouwen ook hier hun rechten niet altijd kennen. “Ik wil mijn stem graag naar hier brengen,” zegt Rasha. “Ze moeten weten dat ze in België wonen. Hier is er een wet, politie en organisaties die hen helpen. Ze mogen geweld nooit aanvaarden. Dat wil ik als vrouwenambassadeur meegeven”
“We moeten aan échte oplossingen werken,” concludeert Rasha. “Vrouwen moeten rechten krijgen als een mens, niet als een tweede of derde rang.”
*FMDO vzw (Federatie Mondiale en Democratische Organisaties) verbindt en versterkt mensen in deze diverse samenleving en doet dat met sociaal-culturele verenigingen van mensen met een migratieachtergrond en gedreven vrijwilligers die het hart van FMDO vormen. www.fmdo.be.
**Vrouwenambassadeurs is een project waarbij vrouwen met een migratieachtergrond andere vrouwen informeren over vrouwenrechten, geweld en het aanbod van hulporganisaties aan de hand van een spel. Wil je meer informatie? Lees het op www.fmdo.be/vrouwenambassadeurs.
***Conversatietafels zijn oefenkansen Nederlands. Tijdens praattafels, ontmoetingen en projecten kunnen anderstaligen hun Nederlands oefenen. Ze praten met elkaar en leren zo nieuwe woorden en zinnen. Wil je meer informatie? Lees het op www.fmdo.be/oefenkansennederlands.
Tekst, interview en foto’s door voormalig FMDO-stagiaire Aerin Thijs